Chuyển đổi nhanh chóng! Sau “tuần squeeze lịch sử”, các quỹ phòng hộ lại chuyển sang vị thế bán khống

Sau đợt “short squeeze” lớn nhất kể từ tháng 11 năm 2020, các quỹ phòng hộ chỉ mất một tuần để hoàn thành việc chuyển đổi chiến lược, tăng mạnh vị thế bán khống.

Tuần trước, một báo cáo việc làm ngoài nông nghiệp thấp hơn nhiều so với kỳ vọng đã bất ngờ trở thành chất xúc tác cho thị trường, thúc đẩy chứng khoán Mỹ tăng mạnh, chỉ số S&P 500 lập đỉnh cao mới lần thứ 26 trong năm nay, kỳ vọng cắt giảm lãi suất vào tháng 9 tăng lên, giúp áp lực bán kỹ thuật trước đó được hấp thụ. Tuy nhiên, theo báo cáo Prime Brokerage mới nhất của Goldman Sachs, sau khi đợt phục hồi này dịu xuống, các quỹ phòng hộ đã nhanh chóng chuyển hướng, bán ròng cổ phiếu Mỹ trong tuần trước, quy mô bán khống lại vượt quá lượng mua vào.

Sự chuyển đổi nhanh chóng này phản ánh mức độ bất ổn cao của tâm lý thị trường hiện tại – các nhà đầu tư tổ chức, sau giai đoạn phục hồi tâm lý ngắn ngủi, không hình thành được sự đồng thuận mua lên bền vững, mà thay vào đó lựa chọn xây dựng lại vị thế bán khống, đặc biệt tập trung vào các sản phẩm vĩ mô và ngành năng lượng.

Đợt “squeeze” chóng tàn, đòn bẩy giảm

Theo báo cáo Prime Brokerage của Goldman Sachs, sau một tuần chứng kiến hiện tượng “short squeeze” lớn nhất kể từ tháng 11 năm 2020, thị trường đã trở nên rõ ràng bình ổn hơn vào tuần trước.

Tỷ lệ đòn bẩy tổng của các quỹ long/short tại Mỹ giảm 3,9 điểm phần trăm xuống còn 204,2%, ở mức 6% thấp nhất trong vòng một năm, cho thấy mức độ rủi ro tổng thể vẫn ở mức thấp. Cùng lúc đó, tỷ lệ đòn bẩy ròng tăng nhẹ 0,8 điểm phần trăm lên 53,6%, nằm trong khoảng 60% cao nhất của một năm qua. Tỷ lệ long/short theo yếu tố cơ bản của Mỹ (tính theo giá trị thị trường) tăng 1,9% lên 1,712, xếp vào top 3% cao nhất trong năm qua.

Xét về nguyên nhân kích hoạt đợt phục hồi tuần trước, dữ liệu việc làm ngoài nông nghiệp yếu đã khiến xác suất tăng lãi suất tháng 9 giảm nhanh từ gần như chắc chắn xuống còn khoảng 40%, thị trường phản ứng theo logic “tin xấu là tin tốt”. Mảng phần mềm và Internet báo cáo kết quả kinh doanh vượt mong đợi, Atlassian (TEAM) tăng 30% chỉ trong một tuần, Twilio (TWLO) tăng 25%, chỉ số IGV tăng khoảng 3% toàn ngành, dẫn đến một phần vị thế bán khống bị đóng lại. Đồng thời, các vị thế mua vào phổ biến ở ngành bán dẫn chịu áp lực, giá cổ phiếu Micron, AMD... đều giảm.

Sản phẩm vĩ mô là chiến trường chủ đạo của bán khống, dòng tiền cổ phiếu đơn ổn định

Xét về dòng tiền, các quỹ phòng hộ tuần trước đã bán ròng cổ phiếu Mỹ, động lực chính đến từ các hoạt động bán khống sản phẩm vĩ mô (gộp chỉ số và ETF).

Quy mô bán ròng sản phẩm vĩ mô đạt -0,6 độ lệch chuẩn so với một năm, tỷ lệ bán khống so với mua vào là 2,2:1. Vị thế short ETF niêm yết tại Mỹ giảm liên tiếp tuần thứ 5, mức giảm theo tháng đạt 12%, chủ yếu do đóng vị thế short vào ETF tín dụng và vốn hóa lớn, song hoạt động bán khống ETF vốn hóa nhỏ mới phát sinh đã bù đắp phần nào hiệu ứng này.

Về cổ phiếu riêng lẻ, dòng tiền gần như cân bằng, quy mô mua và bán khống gần tương đương nhau. Đáng chú ý, khối lượng giao dịch cổ phiếu riêng lẻ tuần trước là mức cao nhất trong bảy tuần qua, hoạt động giao dịch tăng ở 10/11 nhóm ngành (ngoại trừ CNTT). Tài chính, dịch vụ truyền thông, chăm sóc sức khỏe và vật liệu là các ngành mua ròng lớn nhất, trong khi công nghệ thông tin, công nghiệp, tiêu dùng không thiết yếu và năng lượng là các ngành bán ròng lớn nhất.

Cổ phiếu tài chính được mua ròng bốn tuần liên tiếp, ngành năng lượng chấm dứt bảy tuần mua ròng liên tục

Ngành tài chính là một trong những lĩnh vực được các quỹ phòng hộ mua ròng lớn nhất tại Mỹ tuần qua và trong một tháng trở lại đây. Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy các quỹ phòng hộ đã mua ròng cổ phiếu tài chính bốn tuần liên tiếp, tỷ lệ mua vào so với bán ra lên đến 3,8:1, cường độ mua ròng đạt +1 độ lệch chuẩn trong một năm qua.

Chi tiết hơn, các nhóm giao dịch & xử lý thanh toán, thị trường vốn (sàn giao dịch & dữ liệu, ngân hàng đầu tư & môi giới) là các nhóm ngành phụ được mua ròng nhiều nhất tuần này, trong khi ngân hàng và bảo hiểm là hai nhóm bị bán ròng mạnh nhất. Xét về tỷ trọng tương đối, các quỹ phòng hộ hiện đang đầu tư vượt trội vào dịch vụ tài chính (bao gồm thị trường vốn, xử lý thanh toán) cao nhất ba năm, tỷ trọng thấp nhất cho bảo hiểm cũng ở đáy ba năm, ngân hàng ở mức 35% trong ba năm.

Với ngành năng lượng, sau bảy tuần liên tiếp được mua ròng, tuần trước đã ghi nhận bán ròng nhẹ, cường độ bán ròng là -0,4 độ lệch chuẩn trong một năm, tỷ lệ bán khống/mua vào là khoảng 4:1. Tập trung vào dầu khí tổng hợp và vận chuyển lưu trữ là nhóm bị bán ròng mạnh nhất, trong khi thăm dò & khai thác, khoan và dịch vụ thiết bị được mua ròng. Dù vậy, tỷ lệ ròng cổ phiếu năng lượng Mỹ so với tổng giá trị thị trường vẫn đạt 4,0%, thuộc top 95-98% cao nhất trong một năm và ba năm, tỷ lệ long/short là 1,87, ở top 99-100% cao nhất ba năm và một năm, cho thấy vị thế tổng thể của ngành vẫn nghiêng về mua vào.

Thị trường đang hướng tới lịch trình vĩ mô dày đặc trong tuần này. Dữ liệu CPI tháng 7 sẽ được công bố vào thứ tư, là tiêu điểm chú ý. Dự báo CPI cơ bản tăng 0,2% so với tháng trước, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước; thứ năm công bố chỉ số giá sản xuất PPI, và thứ sáu là doanh số bán lẻ. Đồng thời, Bộ Tài chính Mỹ sẽ đấu giá 58 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 3 năm vào thứ ba, 42 tỷ USD trái phiếu 10 năm vào thứ tư và 25 tỷ USD trái phiếu 30 năm vào thứ năm, áp lực nguồn cung không thể xem nhẹ.