Lạm phát tại Tokyo tăng tốc ba tháng liên tiếp! Lý do để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 9 lại được củng cố

Ứng dụng Tin tài chính thông minh cho biết,dù chính phủ Nhật Bản đã thực hiện các biện pháp giảm bớt chi phí năng lượng, chỉ số lạm phát chủ chốt ở Tokyo vẫn tăng tốc trong tháng thứ ba liên tiếp, càng củng cố lý do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể tiếp tục tăng lãi suất trong bối cảnh kỳ vọng thị trường về việc tăng lãi suất vào tháng 9 ngày càng cao.

Dữ liệu công bố hôm thứ Sáu cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Tokyo, loại trừ thực phẩm tươi sống, đã tăng 1,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 8, nhỉnh hơn mức tăng 1,7% của tháng 7 và phù hợp với dự báo trung vị của các nhà kinh tế trong khảo sát. Dữ liệu lạm phát ở Tokyo thường được xem là chỉ số dẫn đầu quan trọng cho xu hướng giá cả trên cả nước Nhật Bản. CPI lõi loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng tăng 2% so với cùng kỳ, trong khi CPI toàn phần tăng 1,9%. Các yếu tố chính thúc đẩy lạm phát bao gồm chi phí hàng bền về giáo dục và giải trí, cũng như chi phí y tế; giá thuê nhà tăng mạnh và chi phí ăn uống tại nhà hàng cũng tăng lên.

Các số liệu tại Tokyo thường được xem là chỉ số dẫn đầu cho xu hướng giá cả trên toàn quốc, tuy nhiên dữ liệu tại thủ đô đôi khi bị ảnh hưởng bởi các biện pháp của chính quyền địa phương, chẳng hạn như giảm học phí. Chuyên gia kinh tế thị trường cấp cao của Mizuho Securities, Yusuke Matsuo, cho biết: "Dữ liệu hôm nay nhìn chung củng cố khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 9. Trừ khi có những sự kiện thực sự lớn làm thay đổi cục diện kinh tế, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản rất có khả năng sẽ tăng lãi suất vào tháng tới."

Khi đồng yên tiếp tục suy yếu, rủi ro lạm phát vẫn ở mức cao, kỳ vọng thị trường về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản hành động vào tháng tới không ngừng gia tăng. Giao dịch hoán đổi lãi suất qua đêm cho thấy các nhà giao dịch hiện vẫn tin rằng xác suất Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 9 khoảng 82%. Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Shinichi Himino, trong bài phát biểu vào thứ Năm, không phản đối rõ ràng kỳ vọng của thị trường về việc tăng lãi suất tháng tới, tạo dư địa cho lộ trình tăng lãi suất. Ông cho biết: "Chúng ta nên chú ý nhiều hơn đến rủi ro gia tăng của giá cả so với trước đây."

Chuyên gia kinh tế Taro Kimura cho biết: "Báo cáo CPI tháng 8 của Tokyo cho thấy lạm phát vẫn dai dẳng, tiếp tục củng cố lý do tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào tháng 9 hoặc tháng 10. Giá thuê nhà thúc đẩy lạm phát tăng tốc, phản ánh kỳ vọng lạm phát tăng lên. Tăng trưởng lương mạnh mẽ đẩy chi phí lao động cao hơn, càng làm gia tăng lạm phát ở lĩnh vực dịch vụ."

Dữ liệu cho thấy, giá dịch vụ – chỉ số then chốt đánh giá khả năng kéo dài của lạm phát – tăng 1,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá thực phẩm, loại trừ thực phẩm tươi sống, tăng 3,6%, thấp hơn mức tăng của tháng 7. Giá gạo giảm 14,2%, mức giảm lớn nhất kể từ tháng 5 năm 2005. Điều này tương phản hoàn toàn với một năm trước khi giá gạo tăng tới 68%, là một trong những yếu tố chính kéo lạm phát tăng cao lúc đó.

Nhằm đối phó với việc chi phí sinh hoạt tăng cao, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã yêu cầu nội các tiếp tục duy trì trợ cấp xăng dầu trong tuần này, nhằm ngăn giá xăng vượt quá khoảng 170 yên/lít. Chính phủ Nhật cũng thực hiện một chương trình trợ cấp kéo dài ba tháng, từ tháng 7 đến tháng 9, giúp giảm giá điện và một phần chi phí khí đốt tự nhiên. Tác động của nhiều biện pháp của chính phủ đã được phản ánh trong dữ liệu công bố thứ Sáu. Giá năng lượng toàn phần đã giảm 2% trong tháng 8, trong đó giá xăng giảm 2,7% và giá điện giảm 2,4%.

Ngoài ra, dữ liệu còn cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tháng 7 giảm xuống còn 2,4%; tỷ lệ chào mời việc làm giữ nguyên ở mức 1,18, tức 100 người tìm việc có tới 118 vị trí tuyển dụng. Thị trường lao động căng thẳng tiếp tục là một trong những nhân tố thúc đẩy tiền lương tăng, khi các doanh nghiệp cạnh tranh để thu hút và giữ chân nhân viên. Giới kinh tế cho rằng, khi doanh nghiệp chuyển chi phí đầu vào ngày càng gia tăng sang cho người tiêu dùng, lạm phát có thể sẽ tiếp tục tăng tốc. Nhà phân tích kinh tế cấp cao của Viện nghiên cứu Meiji Yasuda, Yukihiro Morita, nhận định: "Sự gia tăng của chi phí như nguyên liệu bao bì đang được chuyển hóa cho người tiêu dùng, chúng tôi dự báo từ mùa thu việc chuyển giá này sẽ càng mạnh mẽ hơn nữa. Rủi ro giá cả tăng cao vẫn còn khá rõ rệt."

Bên cạnh dữ liệu lạm phát Tokyo công bố vào thứ Sáu, các số liệu kinh tế gần đây đã hỗ trợ thêm cho khả năng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào tháng tới. Tuần trước, dữ liệu công bố cho thấy CPI loại trừ thực phẩm tươi sống trên toàn Nhật Bản tháng 7 tăng 1,8% so với cùng kỳ, nhanh hơn mức tăng 1,6% của tháng trước đó, là tháng tăng tốc thứ hai liên tiếp; CPI lõi loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng tăng 1,9%; CPI toàn phần tăng 1,9%; giá dịch vụ - chỉ số quyết định tính bền vững của lạm phát – tăng 1,2%, nhỉnh hơn tháng 6 một chút.

Tính đến thời điểm phát bài, tỷ giá USD/JPY ở mức 159,43, chỉ cách mốc tâm lý quan trọng 160 một bước nhỏ. Trước đó, Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành can thiệp tỷ giá chung lần đầu tiên kể từ năm 1998 vào cuối tháng 7, đẩy tỷ giá đồng yên từ 1 đôla ăn 164 yên lên 1 đôla ăn 155 yên, nhưng hiện nay gần như toàn bộ mức tăng đã bị xóa bỏ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Janet Yellen, đã nhấn mạnh rằng sau can thiệp ngoại hối cần phối hợp với hành động chính sách tiền tệ, đồng thời bày tỏ "rất tin tưởng" vào việc Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda sẽ thực thi các biện pháp. Quan điểm này tạo cho Kazuo Ueda một "cơ hội tốt" để tăng lãi suất, khiến chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi, vốn thiên về kích thích kinh tế, càng khó phản đối lộ trình tăng lãi suất.

Theo các báo cáo trước đó, nguồn tin thân cận tiết lộ chính phủ dưới quyền Thủ tướng Sanae Takaichi ủng hộ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất trong thời gian tới, với động thái có thể xảy ra vào tháng 9 hoặc tháng 10. Nguồn tin cho biết thêm, lo ngại của Ngân hàng Trung ương với việc đồng yên yếu đẩy giá cả tăng cao trùng khớp với ý nguyện của chính phủ muốn củng cố hiệu quả can thiệp tỷ giá gần đây của Mỹ và Nhật Bản, hai bên đã đạt được sự thống nhất về sự cần thiết phải tăng lãi suất sớm.

Cựu thành viên Hội đồng Chính sách Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Seiji Adachi, gần đây cho biết dù Mỹ và Nhật đã can thiệp ngoại hối chung, đồng yên vẫn yếu, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản quyết định giữ nguyên chính sách hiện nay, có thể sẽ kích hoạt một làn sóng bán yên mới, từ đó tăng chi phí nhập khẩu và làm lạm phát tăng tốc. Ông nói: "Ngân hàng Trung ương Nhật Bản về cơ bản đã bị dồn vào chân tường. Thị trường gần như đã hoàn toàn phản ánh kỳ vọng tăng lãi suất. Nếu ngân hàng không tăng lãi suất, đồng yên sẽ có thể giảm sâu trở lại." Ông nhận định rất có khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất vào tháng tới để xác thực kỳ vọng chung của thị trường, và có thể tiếp tục tăng lãi suất sớm nhất là vào tháng 1 năm sau.