Tatlong pangunahing hadlang sa pag-uusap ng US at Iran: Hormuz, enriched uranium, at sampung bilyong nakapirming pondo
Walang naging bunga ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at Iran, dahil sa tatlong pangunahing hidwaan na humadlang sa proseso ng pag-uusap, ngunit parehong panig ay nagbigay ng senyales ng patuloy na pakikipag-ugnayan.
Agencia de Xinhua na tumutukoy sa New York Times, ayon sa dalawang opisyal ng Iran na pamilyar sa usapan, mayroong tatlong pangunahing balakid sa negosasyon: isyu ng muling pagbubukas ng Strait of Hormuz, isyu sa enriched uranium, at isyu ng pag-freeze ng overseas assets ng Iran.
Ayon kay Amerikanong Bise Presidente Vance matapos ang pulong, matapos ang halos 21 oras na negosasyon, hindi pa rin nagka-kasunduan ang US at Iran. Ilang ulit nang nagkaroon ng “mahahalagang diskusyon” ngunit hindi pa rin nagtagumpay. Aniya, malinaw nang inilahad ng panig ng US ang kanilang “mga pulang guhit” at kung ano ang tinatanggap at hindi tinatanggap na mga kondisyon, ngunit “piniling hindi tanggapin ng Iran ang mga kondisyong ito.”
Samantala, ayon kay Tagapagsalita ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas ng Iran na si Baghaei, nakapagkaisa na ang magkabilang panig sa ilang mga isyu pero may “dalawa o tatlong mahahalagang isyu” pa rin na hindi magkaunawaan, at sinabi rin niyang “mula pa sa simula ay hindi dapat asahan na magkakaroon agad ng kasunduan sa isang pag-uusap lamang.”
Tatlong Pangunahing Hadlang ang Namayani sa Negosyasyon
Ayon sa pahayag ng New York Times na may sanggunian mula sa dalawang opisyal ng Iran, nakatuon ang mga di-pagkakaunawaan sa tatlong pangunahing usapin.
Straight of Hormuz: Tinanggihan ng Iran ang mungkahing “joint control” na inihain ng US, at iginiit ang kanilang buong karapatan sa kontrol ng Strait of Hormuz, kalakip ang karapatang maningil ng “transit fee” mula sa mga sasakyang pandagat na dadaan dito. Nilinaw ng Iran na tanging kapag may pinal na kasunduang pangkapayapaan lamang nila isasaalang-alang ang pagpapabukas ng strait.
Kabali-kabalian naman ang posisyon ng Estados Unidos. Ayon kay Presidente Trump noong ika-10, ang Strait of Hormuz ay pandaigdigang lagusan, at may o walang pakikipagtulungan mula sa Iran, ito ay “malapit nang magbukas,” at hindi niya hahayaan ang Iran na maningil ng transit fee.
Isyu sa Nukleyar: Hinihiling ng panig ng US na ibigay ng Iran ang lahat ng kanilang stockpile ng enriched uranium na halos armas na ang antas. Ayon sa New York Times, tinatayang nasa 900 pounds ang stockpile na ito. Naglatag ang Iran ng sariling counterproposal ngunit hindi nagkasundo. Dagdag pa rito, hinihiling din ng US na huwag lamang kasalukuyang bumuo ng nuclear weapon ang Iran kundi magbigay ng pangmatagalang pangako na hindi magtatamo ng kakayahan o teknolohiyang nauugnay dito. Sinabi ng US na, sa ngayon, “wala pang nakikitang malinaw na intensyon mula sa panig ng Iran.”
Naka-freeze na Asset: Hinihiling ng Iran na bayaran ng US ang mga pinsalang dulot ng anim na linggong airstrike, at i-unfreeze ang tinatayang $27 bilyong dolyar na kita mula sa langis na nakatengga sa Iraq, Luxembourg, Bahrain, Japan, Turkey at Germany, na nakalaan para sa post-war reconstruction. Tinanggihan ng US ang mga kahilingang ito.
Pinakamataas na Antas ng Pakikipag-ugnayan Mula 1979, May Natitirang Espasyo Para sa Dialogo Kahit Naka-stalemate
Bagaman walang konkretong tagumpay ang negosasyon, hindi matatawaran ang historikal na halaga ng kanilang naging pag-uusap.
Ayon sa ulat ng mga insiders, pinangunahan ni Iranian Parliament Speaker Mohammad Bagher Ghalibaf ang delegasyon ng Iran sa direktang usapan kasama si US Vice President Vance. Kinumpirma ng mga mataas na opisyal na nagkamayan ang magkabilang panig at naging seryoso ngunit kalmado ang atmospera ng pulong. Itong pag-uusap ay siyang pinakamataas na antas ng direktang kontak ng dalawang bansa simula noong 1979 Islamic Revolution at pagkaputol ng diplomatic ties sa pagitan ng US at Iran.
Anim na linggo pa lang ang nakakalipas nang sumiklab ang tensyon sa Gitnang Silangan, at ang target ay kabilang na si Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei ng Iran. Nang maganap iyon, halos imposible na dawning magtagpo ang mga lider mula sa magkabilang kampo.
Ayon kay Vali Nasr, eksperto sa Iran mula sa Johns Hopkins University: “Ito ang pinaka-determinado at pinakamatagal nang direktang pakikipagdiyalogo ng US at Iran, nagsilbing patunay sa kagustuhan ng magkabilang panig na tapusin ang digmaan. Higit pa, ang pagpapatuloy ng dialogo ng ganito katagal nang hindi napuputol ay malinaw na positibong indikasyon.”
Matapos ang negosasyon, sinabi ni US Vice President Vance na inihain na ng US ang kanilang “pinakamahusay na alok”, ngunit hindi ito tinanggap ng Iran, at tumanggi siyang ilahad ang eksaktong mga red lines. Ipinarating naman ng Iran, sa pamamagitan ni Foreign Ministry spokesperson Baghaei, na kailangan ng karagdagang rounds of negotiation.
Sa kasalukuyan, lahat ng tatlong pangunahing isyu ay tumatama sa mga core interest ng bawat panig, kaya’t hindi pa tiyak kung agad matutugunan ito. Ang mga susunod na usapan ay patuloy na magsisilbing mahalagang salik sa kapayapaan ng rehiyon at stability ng global energy market.
Disclaimer: Ang nilalaman ng artikulong ito ay sumasalamin lamang sa opinyon ng author at hindi kumakatawan sa platform sa anumang kapasidad. Ang artikulong ito ay hindi nilayon na magsilbi bilang isang sanggunian para sa paggawa ng mga desisyon sa investment.
Baka magustuhan mo rin
Delta Airlines (DAL.US) financial report exposes the aviation industry's "energy eats profits"! Q3 revenue hits record high but high oil prices lower profit outlook
Ang Delta Airlines ay nagkaroon ng 62% na pagtaas sa adjusted fuel expenses sa ikatlong quarter kumpara sa nakaraang taon, habang ang adjusted operating profit margin ay bumaba mula 11.1% patungo sa 9.4%. Dahil dito, ang resulta at hinaharap na outlook na ito ay nagpapakita ng kakayahang mag-operate ng airline giant sa panahon ng mataas na presyo ng langis, ngunit hindi pa naglalabas ng senyales ng muling pagpapalawak ng profit margin.
Optimistik ang Morgan Stanley sa SpaceX: Maliit ang pagtantiya sa potensyal ng “Tera’Merica”, binubuksan ng pagpapalawak ng enterprise AI at computing power ang espasyo para sa paglago
Naniniwala ang Morgan Stanley na ang growth logic ng SpaceX ay lumalawak mula sa aerospace at satellite communications patungo sa enterprise AI at computing power infrastructure. Bukod dito, ang muling pagtatayo ng advanced manufacturing sa Amerika ay maaaring magbukas ng mas malawak na pangmatagalang oportunidad. Ang commercialization ng enterprise AI at pagpapalawak ng computing power ay nagbibigay ng direkta at malakas na suporta sa paglago, habang ang “Tera’Merica” na sumisimbolo sa oportunidad sa manufacturing industry ay nagdadala ng karagdagang pangmatagalang growth potential para sa kumpanya.
Binaba ng Delta Airlines ang inaasahang kita dahil sa pagtaas ng gastos sa gasolina na mas mataas kaysa sa pagtaas ng presyo ng tiket
Dahil sa pagtaas ng gastusin sa gasolina ng $6 bilyon, binaba ng Delta Airlines ang taunang inaasahang kita. Malaking taas sa presyo ng tiket ang sumusubok sa kakayahan ng mga pasahero na magbayad. Inaasahan ng negosyo sa refinery na kikita ng $700 milyon, na makakatulong upang maipahupa ang epekto ng pagtaas ng presyo ng gasolina. Noong Oktubre 9, iniulat ng Reuters Chicago na binaba ng Delta Airlines ang panggitnang taunang kita nila ng halos isang-kapat dahil sa pagsirit ng presyo ng gasolina na nakansela ang positibong epekto ng malakas na demand sa paglalakbay at mataas na presyo ng tiket. Itinatampok nito ang hamon sa mga airline ng US: Kung patuloy na mataas ang presyo ng gasolina, handa pa bang tiisin ng mga pasahero ang mas mataas pang presyo ng tiket? Malaki na ang tinaas ng presyo ngayong taon, at ayon sa mga analyst, posibleng subukin pa ng karagdagang taas ang kagustuhan ng mga pasahero na gumastos. Inaasahan ng Delta, na nakabase sa Atlanta, na tataas ng humigit-kumulang $6 bilyon ang kanilang taunang gastos sa gasolina kumpara noong nakaraang taon. Sa ikatlong quarter, tumaas ng 62% ang gastos nila sa gasolina, umabot sa $4.1 bilyon—mahigit $500 milyon na mas mataas sa inaasahan noong Hulyo. Sinabi ni CFO Erik Snell na "puro problema ito sa gasolina" at tumaas ang presyo ng krudo at ng jet fuel mula pa ng tag-init. Ngayon, inaasahan ng Delta na ang taunang adjusted earnings per share ay $5.10 hanggang $5.60, mas mababa kaysa sa $6.50 hanggang $7.50 na inaasahan noong Hulyo. Ayon sa datos ng London Stock Exchange Group (LSEG), ang bagong median na $5.35 ay mas mababa sa average na $5.46 na inaasahan ng mga analyst. Inaasahan din ng kumpanya na sa 2026, aabot sa $4.5 bilyon ang adjusted pre-tax earnings nila. Sa ikatlong quarter, ang adjusted earnings per share ay $1.72, bahagyang mababa sa inaasahang $1.76, at ang operating profit margin ay bumaba mula 11.1% patungong 9.4%. Ang Delta ang unang major airline na naglabas ng Q3 report; ang mga karibal tulad ng United Airlines, American Airlines, at Southwest Airlines ay maglalabas ng kani-kanilang ulat sa mga susunod na linggo. Pagtaas ng Presyo ng Tiket Ayon sa US Bureau of Transportation Statistics, sa unang walong buwan ng 2026, $42.9 bilyon ang ginastos ng US airlines sa fuel para sa regular flights, halos $13.2 bilyon na mas mataas kahit na bahagyang bumaba ang konsumo ng gasolina. Malakas ang demand at mabagal ang pagdagdag ng flights kaya naipapasa sa mga pasahero ang mas mataas na gastos. Sa una hanggang Agosto ng taon, tumaas ng halos 25% ang average na presyo ng tiket kumpara noong nakaraang taon, batay sa consumer price index ng US Bureau of Labor Statistics. Dahil patuloy na mataas ang presyo ng gasolina, at mas bibilis pa ang pagdagdag ng flight capacity sa Q4, binabantayan ng mga analyst kung makakaya pa ng airlines tulad ng Delta na itaas pa ang presyo ng tiket nang hindi bumababa ang demand sa paglalakbay. Ayon sa Deutsche Bank, posibleng bumaba muna ang porsyento ng gastos sa fuel na nababawi nila sa kita ngayong Q4 at inaasahang sa simula pa ng 2027 fully mare-recover. Ayon sa Delta, malakas pa rin ang demand. Sabi ni Snell, nasa halos 60% na ang booking para sa Q4, kaya inaasahan nila ang 20% annual revenue growth. Inaasahan ding nasa pagitan ng $1.15 hanggang $1.65 ang adjusted Q4 earnings per share, halos tugma sa expectations. Kalamangan sa Refinery May kalamangan ang Delta sa ibang major US airlines dahil pagmamay-ari nito ang refinery na malapit sa Philadelphia—na inaasahang kikita ng $700 milyon ngayong taon. “May refinery kami at ito ang nagsisilbing hedge—bagama’t bahagyang hedge lang—laban sa taas ng gasolina, at wala ng ibang may gano’n," pahayag ni Snell. Binili ng Delta ang Monroe refinery noong 2012 na kini-convert ang krudo sa jet fuel at iba pang produkto. Bagamat ang airline division ay nagbabayad pa rin ng fuel ayon sa market price, naiiwan sa kumpanya ang kita mula sa refinery. Sa tuwing malaki ang diperensya ng presyo ng krudo at ng produktong gasolina, napababa nito ang pressure sa gastos kumpara sa airlines na umaasa lang sa labas na supplier. Ngunit, depende ito sa refinery margins—kung bumaba man ang margin, posible rin silang malugi. Gayunpaman, kakayanin lang ng refinery na bahagyang bawasan ang epekto ng mataas na presyo ng gasolina. Kahit na magdadala ito ng $0.40 kada galon na kita, inaasahan ng Delta na tataas pa rin sa $4.25 kada galon ang kanilang fuel cost sa Q4 mula sa $3.61 kada galon noong Q3. Ayon kay Snell, posibleng manatiling mataas ang presyo ng gasolina sa ilang panahon. “Balang araw bababa rin ang presyo ng gasolina, pero di pa natin alam kung kailan.”
“Nabigo ang teorya ng katapusan ng SaaS”? Autodesk (ADSK.US) at Intuit (INTU.US) ang nangunguna sa kabila ng trend, muli tinataya ng Wall Street ang kwento ng “AI na lumalamon sa software”
Ngayong linggo, inaasahan na makakamtan ng Autodesk at Intuit ang pinakamalakas na lingguhang pagtaas sa loob ng ilang buwan. Sa kabila ng kabuuang presyur sa sektor ng teknolohiya, tumaas ang kanilang halaga, nagpapahiwatig ng muling pagkakaroon ng optimismo sa merkado tungkol sa paglago ng industriya ng SaaS (Software as a Service).
